W dziewiątym tygodniu swojego rozwoju, maluch ma już ok. 4 cm "wzrostu" i wazy ok. 4 gramy. Na całej skórze dziecka wyrasta meszek płodowy, tak zwane lanugo (oprócz spodów dłoni i stóp). Meszek ten zacznie zanikać około 28 tygodnia. Prawdopodobnie cienkie włoski na ciele dziecka są po to, aby zatrzymać na nim maź płodową. Maź płodowa jest to biała, serowata substancja, która chroni dziecko przed zakażeniem, oraz przed skutkami długotrwałego kontaktu z wodami płodowymi. Ułatwia także przejście przez kanał rodny.
Plecy prostują się, dzięki czemu główka dziecka nie opada już na brzuszek. Oczy są w całości pokryte zamkniętymi powiekami, które otworzą się dopiero pod koniec drugiego trymestru. Pojawia się tęczówka (kolorowa otoczka wokół źrenicy). Rozwijający się zmysł dotyku sprawia, że dotknięta powieka zaciska się, a dłoń zwija się w piąstkę, trenując także ruchy chwytne. Palce u stóp potrafią się podkurczać. Na paluszkach dziecka kształtują się zawiązki paznokci, a skóra i mięśnie grubieją. Każdą chwilę dziecko wykorzystuje na udoskonalanie swoich umiejętności - porusza klatką piersiową, naśladując ruchy potrzebne podczas oddychania. Zaczynają pojawiać się zmiany w zewnętrznych narządach płciowych - można już odróżnić chłopca i dziewczynkę.
W dziesiątym tygodniu dziecko osiąga już około 5,5 centymetra długości i waży 7 gramów. Dobiega końca kształtowanie się płuc, trzustki i tarczycy. Zarasta podniebienie dziecka, a jego twarz wygląda jak miniaturka twarzy noworodka. Najważniejsze części mózgu są ukształtowane, powstają nowe połączenia nerwowe. Twarz dziecka wykazuje większą wrażliwość na dotyk - dotknięte czoło powoduje odwrócenie całej główki. Zarasta podniebienie oddzielając jamę ustną od nosowej. Mięśnie, które rozwijają się w policzkach, za kilka miesięcy będą wykorzystane do ssania pokarmu. Ostatecznie wykształca się trzustka, tarczyca i płuca. Zaczyna funkcjonować system odpornościowy maluszka, dzięki temu ewentualne Twoje przeziębienie nie będzie dla niego takie straszne.
W jedenastym tygodniu dziecko waży 9,5 grama i osiąga 6 i pół centymetra długości. Rozwijają się jego struny głosowe. Maluszek nie może jeszcze wydawać dźwięków z powodu braku powietrza w macicy. Wrażliwość na dotyk wykazują ramiona i górna część klatki piersiowej. Wątroba dziecka wydziela żółć, a trzustka - insulinę. Między palcami nie ma już błony i zaczynają formować się opuszki palców. Dziecko w tym wieku potrafi już przeciągnąć się, podskoczyć, a nawet połykać wody płodowe, rozróżniając ich smak! Dzięki umiejętności połykania wód płodowych, dziecko zapewnia sobie wartościowy pokarm, w ilości kilkunastu kalorii dziennie.
W dwunastym tygodniu dziecko osiąga wzrost 7,5 centymetra i waży około 14 gramów. Rozpoczyna trenowanie odruchu ssania, poprzez podciąganie górnej wargi. Żebra i kręgi dziecka kostnieją, a nerki rozpoczynają produkcję moczu. Dzięki ukształtowanemu pęcherzowi moczowemu, maluszek może opróżniać swój pęcherz (na takiej samej zasadzie, jak po urodzeniu). Mocz jest wydalany do płynu owodniowego. Powstaje też otwór odbytowy, który rozpocznie swoje zadanie zaraz po urodzeniu, w chwili wydalenia przez dziecko smółki (czyli pierwszego stolca). Aktywność dziecka jest coraz bardziej zróżnicowana - otwiera usta, rusza nóżkami i rączkami oraz głową, łącznie z mimicznymi ruchami mięśni twarzy. Już wkrótce te ruchy staną się wyczuwalne.
czwarty miesiąc...
Daria Żarczyńska, psycholog